Ένα τεστ επαγγελματικού προσανατολισμού μπορεί να σας βοηθήσει να οργανώσετε τα ενδιαφέροντα, τις δεξιότητες και τις προτιμήσεις σας. Δεν μπορεί όμως να αποφασίσει ποιο επάγγελμα «πρέπει» να ακολουθήσετε ούτε να εγγυηθεί επιτυχία ή πρόσληψη. Χρησιμοποιήστε το ως αφετηρία για έρευνα, συζήτηση και μικρές δοκιμές στην πράξη.
Ο οδηγός αυτός παρουσιάζει το μοντέλο RIASEC, ένα απλό πλαίσιο αυτοαξιολόγησης και έναν τρόπο να ελέγξετε πιθανές κατευθύνσεις στην πραγματική αγορά εργασίας της Κύπρου. Για σημαντικές εκπαιδευτικές ή επαγγελματικές αποφάσεις, μπορεί να βοηθήσει και ένας καταρτισμένος σύμβουλος επαγγελματικού προσανατολισμού.
Τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει ένα τεστ καριέρας
Χρήσιμη αφετηρία, όχι τελική απόφαση
Ένα σωστά σχεδιασμένο εργαλείο μπορεί να αναδείξει μοτίβα ενδιαφερόντων και να προτείνει ομάδες επαγγελμάτων για περαιτέρω διερεύνηση. Το αποτέλεσμα δεν λαμβάνει από μόνο του υπόψη όλες τις δεξιότητες, την εμπειρία, τις οικονομικές ανάγκες, την υγεία, τις οικογενειακές υποχρεώσεις ή τις διαθέσιμες θέσεις στην περιοχή σας.
Πότε χρειάζεται επαγγελματική καθοδήγηση
Αν η επιλογή αφορά σημαντική αλλαγή σπουδών ή καριέρας, εξετάστε το αποτέλεσμα με σύμβουλο που μπορεί να συνδυάσει συνέντευξη, αξίες, δεξιότητες και πληροφορίες αγοράς. Η Cedefop περιγράφει την επαγγελματική καθοδήγηση ως υπηρεσίες που βοηθούν ανθρώπους κάθε ηλικίας να διαχειρίζονται εκπαιδευτικές, επαγγελματικές και καταρτιστικές επιλογές.
Το μοντέλο RIASEC
Το RIASEC οργανώνει τα επαγγελματικά ενδιαφέροντα σε έξι περιοχές. Το O*NET Career Exploration Tools του U.S. Department of Labor περιλαμβάνει Interest Profiler που συνδέει ενδιαφέροντα με επαγγελματικές πληροφορίες. Τα αποτελέσματα δείχνουν κατευθύνσεις προς διερεύνηση, όχι αποκλειστικές ταυτότητες.
Realistic — Πρακτική δράση
Προτίμηση για χειρωνακτικές, τεχνικές ή υπαίθριες δραστηριότητες, εργαλεία, μηχανές και απτά αποτελέσματα.
Investigative — Ανάλυση και έρευνα
Ενδιαφέρον για ερωτήματα, δεδομένα, επιστημονική σκέψη, διάγνωση προβλημάτων και τεκμηριωμένες λύσεις.
Artistic — Δημιουργία και έκφραση
Προτίμηση για δημιουργική εργασία, ιδέες, σχεδιασμό, γραφή, εικόνα, ήχο και λιγότερο τυποποιημένες διαδικασίες.
Social — Υποστήριξη και συνεργασία
Ενδιαφέρον για διδασκαλία, φροντίδα, συμβουλευτική, εξυπηρέτηση και εργασία που βοηθά άλλους ανθρώπους.
Enterprising — Πρωτοβουλία και επιρροή
Προτίμηση για ηγεσία, επιχειρηματικότητα, πωλήσεις, διαπραγμάτευση, οργάνωση στόχων και κινητοποίηση ομάδων.
Conventional — Δομή και ακρίβεια
Ενδιαφέρον για οργανωμένα συστήματα, διαδικασίες, αριθμούς, αρχεία, ποιότητα δεδομένων και προσεκτική εκτέλεση.
Μικρή άσκηση αυτοαξιολόγησης
Βήμα 1: Καταγράψτε δραστηριότητες που σας δίνουν ενέργεια
Σκεφτείτε εργασίες, μαθήματα, εθελοντικές δράσεις ή προσωπικά έργα. Γράψτε τι κάνατε, τι σας άρεσε και ποια συνθήκη το έκανε ενδιαφέρον. Μην περιοριστείτε σε τίτλους επαγγελμάτων.
Βήμα 2: Βρείτε τις δύο ή τρεις ισχυρότερες περιοχές RIASEC
Συνδέστε κάθε δραστηριότητα με μία ή περισσότερες περιοχές. Αν θέλετε δομημένο εργαλείο, χρησιμοποιήστε το επίσημο O*NET Interest Profiler. Διαβάστε όλες τις προτεινόμενες ομάδες και όχι μόνο την πρώτη αντιστοίχιση.
Βήμα 3: Προσθέστε αξίες και πρακτικούς περιορισμούς
Καταγράψτε τι είναι σημαντικό για εσάς: σταθερότητα, μάθηση, αυτονομία, ωράριο, τοποθεσία, αμοιβή, κοινωνική συνεισφορά ή δημιουργικότητα. Προσθέστε τις δεξιότητες που ήδη διαθέτετε και όσες είστε διατεθειμένοι να αναπτύξετε.
Μετατρέψτε το αποτέλεσμα σε λίστα πιθανών κατευθύνσεων
Δημιουργήστε αρχικά μια ευρεία λίστα
Επιλέξτε επαγγέλματα που συνδέονται με τον συνδυασμό ενδιαφερόντων σας. Μην απορρίπτετε αμέσως έναν ρόλο μόνο επειδή δεν γνωρίζετε τον τίτλο του. Διαβάστε καθήκοντα, περιβάλλον εργασίας και απαιτήσεις.
Συγκρίνετε με πραγματικές αγγελίες
Ελέγξτε τις τρέχουσες θέσεις εργασίας στην Κύπρο και τις σωστές κατηγορίες θέσεων. Καταγράψτε ποια προσόντα επαναλαμβάνονται, ποιες εργασίες περιγράφονται και αν το ωράριο ή η τοποθεσία ταιριάζουν στις ανάγκες σας.
Διαχωρίστε ενδιαφέρον, δεξιότητα και απαίτηση
Το ενδιαφέρον δείχνει τι σας ελκύει. Η δεξιότητα δείχνει τι μπορείτε να κάνετε ή να μάθετε. Η απαίτηση μιας θέσης δείχνει τι ζητά ο εργοδότης. Ο οδηγός για hard και soft skills βοηθά να οργανώσετε τις δεξιότητές σας χωρίς να τις συγχέετε με χαρακτηριστικά προσωπικότητας.
Επαληθεύστε την επιλογή πριν δεσμευτείτε
Κάντε μικρές δοκιμές
Παρακολουθήστε ένα εισαγωγικό μάθημα, δοκιμάστε ένα μικρό έργο, μιλήστε με επαγγελματία του κλάδου ή ζητήστε παρατήρηση εργασίας όπου είναι εφικτό. Η πραγματική εμπειρία μπορεί να επιβεβαιώσει ή να αλλάξει την αρχική εικόνα του τεστ.
Ελέγξτε εκπαίδευση, άδειες και χρόνο μετάβασης
Ορισμένα επαγγέλματα απαιτούν συγκεκριμένο πτυχίο, επαγγελματική άδεια ή εγγραφή σε αρμόδιο φορέα. Ελέγξτε τις επίσημες απαιτήσεις πριν πληρώσετε για κατάρτιση. Μη θεωρείτε ότι ένα σύντομο σεμινάριο αρκεί για κάθε μετάβαση.
Οργανώστε τις πληροφορίες σας
Το Europass profile μπορεί να χρησιμοποιηθεί για καταγραφή εμπειρίας, εκπαίδευσης, δεξιοτήτων, έργων και στόχων μάθησης. Μπορείτε επίσης να ενημερώσετε το προφίλ υποψηφίου στο Alpha.jobs με ακριβείς τίτλους και σχετικές δεξιότητες.
Δημιουργήστε έναν απλό πίνακα με τέσσερις στήλες: πιθανός ρόλος, λόγος ενδιαφέροντος, βασικές απαιτήσεις και επόμενο μικρό βήμα. Με αυτόν τον τρόπο το αποτέλεσμα του τεστ μετατρέπεται σε ελεγχόμενο πλάνο έρευνας.
Συνηθισμένα λάθη
Συχνές ερωτήσεις
Ποιο τεστ επαγγελματικού προσανατολισμού να κάνω;
Προτιμήστε εργαλείο που εξηγεί τη μεθοδολογία και τον τρόπο χρήσης των αποτελεσμάτων. Το O*NET Interest Profiler είναι δημόσιο εργαλείο εξερεύνησης ενδιαφερόντων. Για πιο σύνθετη απόφαση, συνδυάστε το με επαγγελματική καθοδήγηση.
Μπορεί το τεστ να προβλέψει αν θα πετύχω;
Όχι. Τα ενδιαφέροντα είναι μόνο ένα μέρος της απόφασης. Η απόδοση επηρεάζεται επίσης από δεξιότητες, εκπαίδευση, εμπειρία, συνθήκες εργασίας, υποστήριξη και ευκαιρίες.
Τι κάνω αν τα αποτελέσματα δεν με εκφράζουν;
Ελέγξτε αν απαντήσατε με βάση όσα πραγματικά προτιμάτε και όχι όσα θεωρείτε κοινωνικά επιθυμητά. Δοκιμάστε ξανά αργότερα, συγκρίνετε άλλο τεκμηριωμένο εργαλείο ή συζητήστε τα αποτελέσματα με σύμβουλο.
Πώς παρακολουθώ ευκαιρίες στους ρόλους που επέλεξα;
Δημιουργήστε ειδοποιήσεις θέσεων με συγκεκριμένο ρόλο και περιοχή. Αναθεωρείτε τη λίστα σας καθώς συγκεντρώνετε πραγματικές πληροφορίες από αγγελίες και μικρές δοκιμές.
Συμπέρασμα
Ένα τεστ καριέρας είναι χρήσιμο όταν ανοίγει ερωτήσεις και οδηγεί σε έρευνα. Συνδυάστε ενδιαφέροντα, αξίες, δεξιότητες, πρακτικούς περιορισμούς και πραγματικές απαιτήσεις θέσεων. Επιλέξτε λίγες κατευθύνσεις, δοκιμάστε τες σε μικρή κλίμακα και πάρτε την τελική απόφαση με περισσότερα από ένα στοιχεία.